Rozemarijn, zuidelijk aroma

Artikel over Rozemarijn met info over de grondsoort, bodem, standplaats, voeding en bemesting en zaai- en plantvoorschriften. De botanische naam Rosmarinus betekent letterlijk: dauw der zee. Deze naam verwijst waarschijnlijk naar het feit dat de altijd groene struik met name langs de kust groeide.




Rozemarijn hing vroeger samen met het geheugen en niet-vergeten. Op begrafenissen werden takjes rozemarijn op de graven gelegd om te symboliseren dat de overledene niet zou worden vergeten. Men vond al resten van rozemarijn terug in de piramiden van de Egyptenaren. Bij de Grieken en Romeinen stond het symbool voor liefde, vriendschap en trouw. Anna van Kleef droeg een krans van rozemarijn toen ze met Hendrik VIII huwde. In de oudheid was rozemarijn, net als de meeste andere aromatische kruiden, verbonden aan de cultus van Aphrodite/Venus.

rozemarijn
rozemarijn

De Oude Grieken associeerden de sterke geur met de liefde en gebruikten rozemarijn bij bruiloften. Ook geloofden de Grieken in de versterkende werking voor de hersenen en het verfrissen van het geheugen; tijdens examens deden zij een takje rozemarijn in het haar.

rozemarijn bloeien
rozemarijn pot

Rozemarijn

Kenmerken:

Grondsoort: zandig, kalkrijk, matig voedselrijk
Bodem: niet nat, doorlaatbaar
Standplaats: zon of zonnig, beschutte plek
Bloeiperiode: maart – mei
Winterhard: niet helemaal.
Hoogte: van 40 cm tot 100 cm
Kleur: paars/lila/wit
Snoeien: lichte vormsnoei

Grondsoort:
Neem 2/3 gewone fijne potgrond of bladgrond (dus geen turf) en 1/3 grof zand. Neem aquariumzand of fijne kiezel (=heel grof zand) Verder kun je nog wat fijngemalen boomschors en een handvol fossiele kalk (gemalen schelpjes en fossiele schaaldiertjes) toevoegen.

Bodem:
De bodem moet goed doorlaatbaar zijn en nooit nat. Dan verrotten de wortels en gaan de blaadjes slap hangen. Verder moet de bodem kalkrijk, stenig en zandig zijn op basis van normale, hooguit matig voedselrijke grond. Op echt voedselrijke en zure grond zullen de blaadjes bruin worden en zal hij minder goed bloeien.

Plantvoorschriften:
Zet de planten liever niet vlak voor de winter in de volle grond. Wacht tot het een beetje warmer is in het late voorjaar of vroege zomer. Bereid de grond voor conform de genoemde grondsoort. Vooral op kleigrond moet je de grond verrijken met zeer grof zand en stenige mengsels. Daarbij kun je je beperken tot een ruim plantgat. Als het maar goed doorlaatbaar is en niet vochtig.

Potten en bakken:
Rozemarijn is goed geschikt om in potten en bakken te plaatsen. Hou er rekening mee dat het wortelstelsel breed uitgroeit. Neem dus een pot die niet te hoog en breed is. In potten en bakken is het aan te raden een laag kiezel over de grond te leggen onder de plant om uitdrogen te voorkomen. De voorkeur gaat altijd uit naar stenen potten met een laag drainerend grind andere doorlaatbaar materiaal op de bodem.
Als de wortels onderuit de pot komen is het aan te raden de planten in een grotere pot te zetten. Doe dit in het voorjaar, net voordat de plant gaat groeien. Snoei de plant dan ook een beetje af, zeg maar 5cm er af.

Zaaien en stekken
Rozemarijn zaaien is niet al te makkelijk. Je moet een temperatuur hebben van 21 graden en de kieming is onregelmatig en onzeker. Sowieso is werken in een kas (zeker in Nederland) aan te raden.
Je kunt dus beter stekken of afleggen. Neem in augustus topstekken en zet ze in zaai of stekgrond in de 4 hoeken van een vierkante pot. Eventueel kun je nog stekpoeder gebruiken. Rozemarijn wordt verplant als deze groot genoeg is om te hanteren, 60 tot 90 cm van elkaar. De plant kan ook binnenshuis in een bak worden gekweekt op een zonnige plaats.

Snoeien:
Rozemarijn kun je het beste na de bloei licht terugsnoeien. Daarbij is belangrijk dat je niet tot op het oude hout doorsnoeit. Je moet dus altijd blad blijven zien. Zorg dat je hem in vorm houd en snoei er een centimeter of 10 af. Als je het goed doet stimuleert vormsnoei meer groei en het jaar daarop bloemen.

Een lelijke en houtige plant tot aan de grond terugzetten heeft geen zin. Koop dan maar een mooi nieuw exemplaar en brand de takken in je open haard want dat gaat niet meer herstellen.

Snoeien voor consumptie:
Haal geen blaadjes van de plant om als kruid te gebruiken. Knip liever de verse toppen er uit en een wat langer deel van de top van de tak.




Onderhoud:
Zoals gezegd na het bloeiseizoen licht vormsnoeien, in potten en bakken een beetje bijvoeden. Verder is het aan te raden Rozemarijn te beschermen tegen de vorst. Hoewel er soorten zijn die -20 kunnen verdragen is het de vraag of de standaard in de tuincentra te verkrijgen (en betaalbare) soorten daar onder vallen.
Ik dek ze af met stro en zet ze in de winter in de luwte tegen het huis aan. Tot op heden is 2x een plant doodgevroren. Die stond in de volle grond. Ook in een pot is er eentje dood gegaan maar ik weet nog altijd niet waardoor.

Voeding en bemesting:
In de volle grond heeft Rozemarijn nauwelijks tot geen extra voeding nodig. Gooi hooguit na het bloeien een klein handje compost of gewone tuinmest.
Staat de plant in potten dan kan wat extra voeding geen kwaad. Gebruik bijvoorbeeld vloeibare voeding of een tablet met een langzaam werkende meststof in pot of bak. Dat is genoeg voor het hele jaar.

Soorten:
Albiflorus, witte bloemen
Arp, winterhard tot −20°C
Blauer Toskaner, diepblauwe bloemen
Benenden Blue,  diepblauwe bloemen
Hill Hardy (synoniem: Madelyn Hill) blauwe bloemen, tot −20°C
Majorcan Pink, roze bloemen, vorstvrij
Roseus met roze bloemen
Rex met blauwe bloemen, zeer weelderig, winterhard tot −10°C
Prostratus, kruipende vorm
Severn Sea met overhangende takjes.
Upright white met witte bloemen, zeer weelderig, vorstvrij overwinteren
Veitshöchheim sterk, winterhard tot −10°C

Gebruik nooit gif in uw tuin. Neem biologische bestrijdingsmiddelen van Ecostyle of andere ecologische merken. Gebruik nooit spullen van Bayer of HG. Dit is allemaal vergif en dat is één van de oorzaken van de terugloop van het aantal insecten.





x




Mijn andere websites: OutdoorIndex.nl
Tekstschrijver4u.nl
Support Wiki | PixaBay.com